Zamek Królewski na Wawelu, Kraków, 2026

Przepraszam za bałagan to projekt, który łączył performance i wystawę, podejmując temat ludzkiej egzystencji na Ziemi, bierności wobec kryzysu środowiskowego oraz zjawiska „kulinarnego wymierania” – zanikania gatunków, które w wyniku nadmiernej eksploatacji, w tym konsumpcji, zniknęły z powierzchni Ziemi. Tytuł projektu odwołuje się do zdania, które każdy z nas miał okazję wypowiedzieć, przyjmując niespodziewanych gości, ale w tym kontekście nabiera podwójnego znaczenia – staje się komentarzem do konsekwencji naszego sposobu funkcjonowania w środowisku. Historie wymarłych gatunków splatam z historią kuchni oraz kontekstem Zamku Królewskiego na Wawelu.

Punktem wyjścia projektu był performance w formie uczty, podczas której czterech performerów odgrywało scenę spotkania znajomych przy wspólnym stole. Pozornie codzienna rozmowa stopniowo ujawniała refleksję nad kryzysem środowiskowym i różnymi sposobami reagowania na sytuacje kryzysowe: działaniem, lękiem, wyparciem i bezczynnością. W wydarzeniu uczestniczyła również publiczność, która, nie znając scenariusza, została zaproszona do wspólnego biesiadowania. Menu zostało skomponowane z dziko rosnących, jadalnych roślin zbieranych na terenie Krakowa. Obiekty wykorzystane podczas uczty – stół, zastawa, naczynia i sztućce – stały się następnie elementami wystawy, funkcjonując jako materialne ślady performansu. Centralnym obiektem jest stół wykonany w technice intarsji, którego ornamentalny wzór przedstawia jadalne, dziko rosnące rośliny porastające miasta i nieużytki. Towarzyszą mu obiekty odnoszące się do konkretnych wymarłych gatunków, m.in. tura, gołębia wędrownego i sylphium. Sztućce wykonane z resztek jedzenia z mojego stołu – odpadów codzienności i śladów wspólnych posiłków – zostały poddane galwanizacji i srebrzeniu, stając się narzędziami dalszej konsumpcji, choć powstały z tego, co już wcześniej zostało skonsumowane. Zestawiając sytuację wspólnej uczty z jej materialnymi pozostałościami, przyglądam się relacji pomiędzy pamięcią, uprzywilejowaniem a odpowiedzialnością.

Dokumentacja fotograficzna: Szymon Sokołowski, Adam Golec / Zamek Królewski na Wawelu.

Projekt został zrealizowany dzięki dofinansowaniu w ramach III edycji Ogólnopolskiego Programu Dotacyjnego Artystyczna Podróż Hestii.